McDonald's verimliliği yapay zekâ yatırımlarıyla artırma planı

McDonald's, enflasyon ve işçilik maliyetlerindeki yükseliş karşısında fiyat stratejisini sıkılaştırırken, teknoloji yatırımlarını artırıyor. Şirket, yapay zekâ ve otomasyon aracılığıyla ABD'deki ortalama bir restoranın yıllık nakit akışına yaklaşık 100 bin dolar ek katkı sağlanmasını hedefliyor.

McDonald's'ın ABD bölgesindeki karşılaştırılabilir satışlar ikinci çeyrekte yüzde 0,8 artmış ancak bu artış müşteriler tarafından yapılan ortalama harcamanın yükselmesinden kaynaklanmıştır. Restoranları ziyaret eden müşteri sayısında ise düşüş kaydedilmiştir. Şirketin ikinci çeyrek geliri yıllık yüzde 4 artarak 6,84 milyar dolardan 7,10 milyar dolara çıkarken yılın ilk yarısında yüzde 6'lık büyümeyle gelir 13,62 milyar dolara ulaşmıştır.

Fiyat artışının sınırları

Tüketici gücündeki baskı, restoran seçimlerine yansıyor. ABD'de dışarıda tüketilen gıdaların fiyatı ağustosta yıllık yüzde 3,4 artarken fast food restoranlarındaki artış yüzde 3,2 kaldı. National Restaurant Association'ın araştırmasında katılımcıların yüzde 40'ı indirim ve uygun fiyatlı kampanyaları normalden daha fazla kullandığını belirtmiştir. Bu durum, maliyet artışlarının doğrudan menü fiyatlarına yansıtılmasını McDonald's için giderek zorlaştırmaktadır.

Teknoloji ve otomasyon

McDonald's, fiyat artışlarına alternatif olarak restoran operasyonlarında verimliliği yükseltmeye yönelmiştir. McDonald's-NEXT programı kapsamında restoranların modernize edilmesi ve yapay zekâ destekli ArchIQ sisteminin yaygınlaştırılması planlanıyor. Şirket, sistemin restoran seviyesinde yaklaşık 250 baz puanlık verimlilik artışı sağlayacağını öngörmektedir.

ArchIQ sisteminde yer alan "Archy" isimli yapay zekâ asistanı İngilizce ve İspanyolca sipariş alabilmektedir. Teknolojinin restoran başına haftada yaklaşık 50 saatlik iş gücü tasarrufu sağlayabileceği belirtilirken sistem aynı zamanda stok yönetimi, çalışan variyası düzenlemesi ve sipariş hatalarının azaltılmasında da kullanılabilecektir. McDonald's, bu tasarrufu çalışan sayısında azalma açısından ne anlama geleceğine dair bir açıklama yapmamıştır; temel hedef tekrarlayan işlerde kullanılan kaynakları azaltarak restoran başına verimliliği artırmaktır.

Gıda maliyetlerinin etkisi

Gıda fiyatları, McDonald's üzerindeki maliyet baskısında önemli bir rol oynuyor. ABD'de toptan gıda fiyatları ağustosta yıllık yüzde 1,9 gerilese de Şubat 2020'ye kıyasla yüzde 33'ten fazla yüksek seviyededir. Sığır ve dana eti fiyatları yıllık yüzde 3,1 artarken taze meyvede artış yüzde 7,6, alkolsüz içeceklerde yüzde 4,1, katı ve sıvı yağlarda ise yüzde 21,2 olmuştur. McDonald's CEO'su Chris Kempczinski, şirketin en büyük pazarlarında sığır eti fiyatlarının son beş yılda neredeyse iki katına çıktığını belirtmiştir.

Borsa performansı ve gelecek hedefler

Müşteri trafiğindeki gerileme ve maliyet baskıları şirketin hisse performansında da etkisini göstermiştir. McDonald's hisseleri 28 Eylül itibarıyla şubat ayında ulaştığı zirvenin yaklaşık yüzde 31 altında işlem görürken yılbaşından bu yana kayıp yüzde 23 civarındadır. Şirket, bu zorlukların ortasında 2030'a kadar kârlılığını önemli ölçüde artırmayı hedeflemiştir. McDonald's yönetimi, 2025'te yüzde 46,1 seviyesinde bulunan faaliyet marjını 2030'a kadar yüzde 50'lerin düşük-orta bandına çıkarmayı planlamaktadır. Stratejisinde maliyet artışlarının tamamını müşteriye yansıtmak yerine yapay zekâ, otomasyon, stok yönetimi ve daha verimli çalışma modelleriyle restoran giderlerini azaltmak ön planda yer almaktadır.