Kültürümüzden: Rakım Elkutlu

Hayatı

Rakım Elkutlu'nun, dînî ve lâdînî mûsikînin âyin, ilahi, semâi kâr, durak, beste ve şarkı formunda dört yüz elliye yakın eseri vardır. Babasının ölümü üzerine Rakım Elkutlu İzmir Hisar Camii imamlığına tayin edilerek ölünceye kadar bu vazîfesine devâm etti. Aynı zamanda uzun yıllar, İzmir Mûsikî Cemiyeti'nin reisliğini de yaptı.

Rakım Elkutlu, çok iyi usûl bilmesine rağmen nota bilmezdi. Bunun sebebi meşk sistemi ile yetişmiş olması ve notanın müziğe zarar vereceğini düşünmesiydi. Zira meşk usûlünde eserler hocanın ağzından birebir, usul vura vura geçilirdi. Bu sayede eserlerdeki duygu bozulmazdı. Nota, eserlerin nesiller boyu aktarılmasını sağlamakla birlikte bilhassa Türk musikisinde duygu ve icra bakımından eksiklik sebebidir.

Bestelerinden bazıları

• Bayati Şarkı: Ne bahar kaldı ne gül ne de bülbül sesi var
• Ferahfeza Şarkı: Nazında senin özlediğim eski cefâ yok
• Hicazkar Şarkı: Visal–ı yâr ile mest ol hayâle dalma gönül
• Hüseyni Beste: Müheyyâ oldu meclis sâkıya peymaneler dönsün
• Şarkı: Aşkın bana bir gizli elem oldu güzel yar
• Nihavend Şarkı: Hayâl içinde akıp geçti ömr–i derbederim

Nihavend Şarkı: Mümkün mi unutmak güzelim, neydi o akşam (Rakım Elkutlu bu eseri, İzmir Musiki Cemiyeti'ni beraber kurduğu ve birçok eserini de notaya alarak yok olmaktan kurtaran Mehmet Reşat Aysu ile birlikte bestelemiştir.)

Sûz–i Dil Şarkı: Baharda bu yıl bir melâl var, hüzün gibi..

• Uşşak Şarkı: Bana hiç yakışmıyor böyle intizâr şimdi
• Yegâh Şarkı: Çepçevre bahar içinde bir yer gördük

Karcığar Saz Semai: Karciğar Saz Semâisi (Aksak Semai)

• Karcığar Peşrev: Karciğar Peşrev Devr–i Kebir
• Hicaz Tevşih Vücudun mazhar–ı sırr–ı ezeldir ya Resulallah Aksak Semai
• Acem Aşiran Şarkı Gel koynuna gir lane–ı can kendi evindir Sengin Semai
• Bayati Şarkı Ne beyan–ı hale cüret ne figaana takatim var Ağır Aksak
• Bayati Şarkı Ne bahar kaldı ne gül ne de bülbül sesi var Ağır Aksak
• Bayati Şarkı Bilmezsin düşündüğüm ağladıklarım nedir Curcuna
• Bayati Şarkı Ne arzu var ne takat visal dillerde kaldı Aksak
• Bestenigar Tevşih Arz–ı tazim eylemez mi alem–ı imkân sana
• Bûselik Şarkı Kim bilir hangi hıyabanda sesin
• Bûselik Şarkı Yıllar geçiyor hala bu ıztırab dinmedi Semai

Buselik–Aşîran Şarkıları

• Buselik–Aşîran Beste O nihal–i bağ–ı işve sana da eder temayül Devr–i Kebir
• Dügah Şarkı Bin ömre değer bir gecenin zevk–u safası Sengin Semai
• Dügah Şarkı Hayran–ı cemal olmağa cidden emelim var Sengin Semai
• Ferahfeza Şarkı Aşkın bu karanlık gecesinde Yürük Semai
• Ferahfeza Şarkı Ey gözleri ahu senin aşkınla harabım Sengin Semai
• Ferahfeza Şarkı İçip içip de bu akşam seninle mest olalım Düyek
• Ferahfeza Şarkı Nazında senin özlediğim eski cefa yok Semai
• Ferahnak Yürük Semai Ey gözleri ahu senin aşkınla harabım Yürük Semai
• Ferahnak Beste Subh–dem cam–ı meyi mestane takbil eyleri Devr–i Kebir
• Gülizâr İlahi İlahi Aşık–ı sadık güruh–ı Mustafa derler biz Düyek

Metin: Vikipedi, “Rakım Elkutlu” maddesi (CC BY-SA 4.0). Fotoğraf: ToprakM · CC BY 4.0 (Wikimedia Commons).

Kaynak: Vikipedi · kaynak madde