Güney Afrika, ABD elçisini üçüncü kez çağırdı

Güney Afrika Cumhuriyeti Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığı (DIRCO), ABD Büyükelçisi Leo Brent Bozell III'ü diplomatik norm ve teamüllere uymaması gerekçesiyle resmi olarak çağırdı. Bakanlık yetkilileri, bu adımın büyükelçinin tutumunu açıklığa kavuşturmak amacıyla yapıldığını belirtti. DIRCO yetkilisinin ifadelerine göre, göreve şubat ayında başlayan bir büyükelçinin dokuz ay içinde üç kez bakanlığa çağrılması alışılmadık bir durumdur.

Bozell ilk olarak görev başlamasından üç hafta sonra Mart ayında bakanlığa çağrılmıştı. O dönemde Güney Afrika yargısını ve ülkenin tarihsel bağlamını zedelediği belirtilen açıklamaları nedeniyle itiraz alınmıştı. Daha sonra, yerel medya kuruluşlarına verdiği mülakatlar yeniden tepki çekmişti. Bu röportajlarda ABD elçisi, Güney Afrika hükümetinin Washington'ın endişelerini yeterince gideremediğini savunmuş ve ülkeye yönelik baskıların artabileceğini ima etmişti.

İki ülke arasındaki gerilim, Donald Trump'ın ABD başkanlığına gelmesiyle derinleşti. Güney Afrika'nın toprak reformu ve işletme sahipliğinde siyah nüfusun güçlendirilmesi politikaları Washington'ın başlıca şikayetlerinin merkezinde yer alıyor. Özellikle mülkiyeti çoğunlukla beyazların elinde kalan toprakların kullanımına ilişkin reformlar ABD tarafından itiraz konusu yapılıyor.

ABD yönetimi 16 Eylül'de ırka dayalı ayrımcılığı teşvik eden, şiddeti kışkırtan ya da Güney Afrika'da tazminatsız toprak kamulaştırılmasına zemin hazırlayan kişilere vize kısıtlaması uyguladığını açıklamıştı. Trump ayrıca Güney Afrika'daki beyaz Afrikanerlerin sistematik zulme maruz kaldığı iddiasını gündemde tutmaya devam ediyor. Bununla birlikte istatistiklere göre beyaz Güney Afrikalılar siyah yurttaşlara kıyasla daha yüksek ortalama gelire ve istihdam oranına sahiptir.

Trump yönetimi alınan bu tutumu somut adımlarla da destekledi. Güney Afrika'ya sağlanan yardımları kesti, Güney Afrika'nın Washington Büyükelçisini sınır dışı etti ve beyaz Afrikanerleri kabul etmek üzere geçen yıl özel bir mülteci kabul programı başlattı.

Güney Afrika yetkilileri, iki ülke arasındaki ayrışmaların devam eden görüşmeler çerçevesinde ele alındığını ve her tarafın mevcut sorunları çözmeye yönelik kararlılığını vurguladı. Pretoria yönetimi diyalogu sürdürme iradesini koruduğunu ifade ederken, ulusal egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini ve tarihsel adaletsizliklerin giderilmesi gibi iç önceliklerinden taviz verilmeyeceğini yineliyor.